مورد:
اول |
قبلى |
بعدى
| آخر
| فهرست عناوين
| ليست كتابها
|
ج - ميت چگونه غسل داده مىشود؟
احاديث شريف:
1 - امام صادقعليه السلام در حديثى فرمود:
"غسل جنابت واجب است" تا اينكه فرمود: "غسل ميت همواجب است"(99).
2 - محمد بن سنان مىگويد، كه امام رضاعليه السلام در جواب مسألهاىبه او نوشت:
"علّة غسل الميت أنّه يغسّل لأنّه يطهر وينظف من أدناس أمراضه وماأصابه من صنوف علله لأنّه يلقى الملائكة ويباشر أهل الآخرة فيستحبإذا ورد على اللَّه عزّ وجلّ ولقي أهل الطهارة ويماسّونه ويماسّهم أن يكونطاهراً نظيفاً متوجّهاً به إلى اللَّه عزوجل ليطلب وجهه وليشفع له، وعلّةاُخرى أنّه يخرج منه المني الذي منه خُلق فيجنب فيكون غسله له"(100).
"علت غسل ميت دو چيز است اول - اينكه از آلودگيهاى بيماريهاپاك و تميز شود زيرا او فرشتگان را ملاقات مىكند و با اهل آخرتتماس مىگيرد پس وقتى كه نزد خدا وارد مىشود و با اهل طهارتوافراد پاك ديدار و ملاقات مىكند، مستحب است كه پاك و پاكيزهباشد و در حالت پاكى توجه به خداوند پيدا كند تا براى او شفاعتشود. دوم - اينكه از ميت منى خارج مىشود، منى اى كه از آن آفريدهشده است پس ميّت جنب است و غسل او براى جنابت است."
3 - يونس از ائمهعليهم السلام نقل كرده است:
"وقتى خواستى ميت را غسل بدهى پس او را در محل غسل، روبه قبله قرار بده ، اگر پيراهن بر تن او است دستش را از آن بيرون كنوپيراهن را جمع كن و روى عورت او تا بالاى زانو بگذار و اگر پيراهنندارد پارچهاى روى عورتش بينداز و بعد سدر را داخل طشت آببريز و با دست به هم بزن تا كف كند. سپس كف را در ظرفى جدا كنوبقيه را هم در ظرف آب بريز، بعد هر دو دست ميت را تا ميانهساعد بشوى همانطور كه انسان از جنابت دستش را مىشويد. سپسعورت ميت را بشوى و پاك كن، و بعد سر او را با كف سدر بشوىوكوشش كن كه آب داخل بينى و گوش او نشود. سپس او را به پهلوىچپ بخوابان و از ميانه سر تا كف پاها سه بار آب بريز و بدنش را باملايمت بمال. همچنين پشت و شكمش را، بعد به پهلوى راستبخوابان و همان عمل را تكرار نما. سپس آن آب را از ظرف خالى كنو ظرف را با آب خالص بشوى و دستانت را نيز تا آرنج بشوى و بعددر ظرف آب بريز و چند دانه كافور نيز بريز و مانند بار اول عمل كن.در ابتدا دستان و بعد عورتش را بشوى و بر شكمش با ملايمت دستبكش اگر چيزى از آن خارج شد، پاك كن و سپس سر او را بشوى وبعد به پهلوى چپ بخوابان و طرف راستش را از پشت و رو بشوى وبعد هم به پهلوى راست بخوابان و طرف چپش را مانند طرف راستبشوى.
سپس دستان خود را تا آرنج و ظرف را بشوى و با آب خالص پركن و ميت را با آب خالص مانند بار اول و بار دوم بشوى بعد با يكپارچه پاك خشكش كن و روى پنبه مقدارى حَنوط )كافور( بگذار وآن را در فرج او اعم از قبُل و دُبر )جلو و عقب( قرار بده و مقعد او رابا پنبه پر كن تا چيزى خارج نشود. و بعد پارچه درازى را با پهناى يكوجب به كشاله ران ميت ببند و هر دوران را به همديگر بچسبان و باپارچه بپيچ و سر آن را از زير پاها به طرف راست ميت بيرون كردهودر محلى كه پارچه را پيچيدهاى فرو كن و اين پارچه بايد بلند باشدتا رانهاى ميت را از كشاله ران تا زانوهاى او محكم بپيچد.(101)"
4 - از امام باقرعليه السلام نقل شده است:
"إنّ رجلاً سأل أبا جعفرعليه السلام عن الميّت لِمَ يغسّل غسل الجنابة؟ قال:إذا خرجت الروح من البدن خرجت النطفة التي خُلق منها بعينها منهكائناً ما كان، صغيراً أو كبيراً، ذكراً أو اُنثى، فلذلك يغسّل غسلالجنابة"(102).
"مردى از امام باقرعليه السلام پرسيد از اينكه چرا ميت به غسل جنابتغسل داده مىشود؟ امام فرمود: وقتى روح از بدن خارج شد،نطفهاى كه ميت از آن خلق شده هم عيناً از بدن خارج مىشود، چهميت صغير باشد يا كبير، مذكر باشد يا مؤنث و لذا غسل جنابت دادهمىشود."
5 - امام صادقعليه السلام فرمود:
"وإذا وجّهت الميّت للقبلة فاستقبل بوجهه القبله ولا تجعله معترضاًكما يجعل الناس"(103).
"وقتى ميت را رو به قبله كردى بايد روى او را به طرف قبله قراردهى و با پهناى بدن به سمت قبله قرار نده آنطور كه بعضى از مردمچنين ميكنند."
6 - عبداللَّه بن عبيد مىگويد:
"سألت أبا عبداللَّه عن غسل الميّت قال: تطرح عليه خرقة ثمّ يُغسلفرجه ويُوضّأ وضوء الصلاة ثمّ يغسل رأسه بالسدر والأشنان ثمّ بالماءوالكافور ثمّ بالماء القراح يطرح فيه سبع ورقات صحاح من ورق السدرفي الماء"(104).
"از امام صادقعليه السلام درباره غسل ميت، پرسيدم آن حضرتفرمود: بر روى ميت پارچهاى را مىاندازى و بعد عورت او را شستهو به مانند وضوى نماز، وضو داده ميشود، سپس سر او با سدرواشنان(105) و بعد با آب و كافور و بعد هم با آب خالص شسته شود و درآب، هفت برگ سالم سدر قرار داده شود."
7 - امام باقرعليه السلام فرمود:
"أيّما مؤمن غسّل مؤمناً فقال إذا قلبه: اللّهمّ إنّ هذا بدن عبدكالمؤمن قد أخرجت روحه منه وفرّقت بينهما فعفوك عفوك عفوك، إلّاغفر اللَّه له ذنب سنة إلّا الكبائر"(106).
"هر مؤمنى كه مؤمنى را غسل بدهد و در هنگام پهلو دادن اوبگويد )اللهم ان هذا بدن عبدك المؤمن قد اخرجت روحه منهوفرقت بينهما فعفوك عفوك عفوك( خداوند گناهان يكسال او - جزگناهان كبيره - را مىبخشد."
8 - امام باقرعليه السلام فرمود:
"من غسّل ميّتاً فأدى فيه الأمانة غفر له. قلت: وكيف يؤدي فيهالأمانة؟ قال: لا يخبر بما يرى )رأى("(107).
"كسى كه ميتى را غسل بدهد و امانت را رعايت كند خداوند او رامىآمرزد. گفتم: چگونه امانت را رعايت كند؟ فرمود: آنچه را در بدنميت ديده است به ديگران خبر ندهد."
9 - محمد بن على بن الحسينعليه السلام مىگويد:
"قال الإمام الصادقعليه السلام: من غسّل ميّتاً فستر وكتم خرج من الذنوبكيوم ولدته اُمّه"(108).
"امام صادقعليه السلام فرمود: كسى كه ميتى را غسل داده و مخفىوكتمان كرده است، از گناهان به مانند روزى كه از مادر زاده شده پاكمىگردد."
10 - حمران بن اعين مىگويد:
"قال أبو عبداللَّهعليه السلام: إذا غسّلتم الميت منكم فارفقوا به ولا تعصروهولا تغمزوا له مفصلاً"(109).
"امام صادقعليه السلام فرمود: وقتى ميت خود را غسل داديد، با رفقوملاطفت بشوييد و فشار ندهيد و هيچ يك از مفاصل او را به زورراست نكنيد."
11 - زراره مىگويد:
"قال أبو جعفرعليه السلام: "لا يسخّن الماء للميّت"(110).
"امام باقرعليه السلام فرمود: براى غسل ميت نبايد آب گرم شود."
12 - امام صادقعليه السلام فرمود:
"لا يمسّ عن الميّت شعر ولا ظفر وإن سقط منه شيء فاجعله فيكفنه"(111).
"موى و ناخن ميت گرفته نمىشود و اگر چيزى از بدن ميت بيفتدآن را در كفن او بگذار."
13 - سماعه از امام صادقعليه السلام نقل مىكند:
"سألته عن السقط إذا استوت خلقته بجب عليه الغسل واللحدوالكفن؟ قال: نعم، كلّ ذلك يجب عليه إذا استوى"(112).
"از آن حضرت درباره بچه سقط شده پرسيدم كه اگر خلقت اوكامل بود آيا غسل و كفن و دفن او واجب است؟ فرمود: بلى، اينهاواجب است در صورتى كه خلقت او كامل شده باشد."
14 - ابن ابوحمزه از امام ابوالحسنعليه السلام درباره شخص محرم)كسيكه احرام حجّ يا عمره پوشيده( كه مرده است پرسيده، امام درجواب فرمود:
"يغسّل ويكفّن ويغطّى وجهه ولا يحنّط ولا يمسّ شيئاً من الطيب"(113).
"غسل و كفن مىشود، صورت او را بپوشانند ولى حنوط دادهنمىشود و بوى خوش به بدن او نرسد."
15 - سماعه مىگويد:
"از امام پرسيدم كه مُحرِم اگر بميرد چه ميشود؟ فرمود: غسلداده شود و بعد با همه جامههاى كفن، تكفين شود و صورت او رابپوشانند و همانند شخص مُحلِّ )كه در حال احرام نيست( با او رفتارشود جز اينكه بوى خوش به بدن او نرسد.(114)"
16 - زيد بن على، از پدرانش، از علىصلى الله عليه وآله روايت مىكند:
"گروهى نزد رسول خداصلى الله عليه وآله آمدند و گفتند، يا رسول اللَّه! رفيق ماكه مبتلا به آبله بود فوت كرده است، اگر او را غسل بدهيم، بدنشمتلاشى مىشود؟ حضرت فرمود: تيمم بدهيد.(115)"
تفصيل احكام:
1 - ميت با سه نوع آب غسل داده ميشود، اول با آب سدر، بعدبا آب كافور و سپس با آب خالص و رعايت ترتيب مذكور لازماست.
2 - غسل ميت مانند غسل جنابت است، از سر شروع مىشود و بعدطرف راست و بعد هم طرف چپ شسته مىشود و احوط آناست كه به صورت ارتماسى غسل داده نشود و احتياط مستحبآن است كه همه بدن ميت قبل از شروع غسل دادن، از نجاساتتطهير شود، ولى تطهير هر عضو بدن ميت قبل از غُسل دادن آن،واجب است.
3 - سدر و كافور به اندازهاى در آب ريخته شود كه آب سدر يا كافورناميده شود و آب هم از مطلق بودن خارج نگردد )يعنى آبمضاف نشود(.
4 - در هر سه غسل، آب به اندازهاى كه همه اعضاى بدن را فرا گيرد،كفايت مىكند و روايت شده كه پيامبر اسلامصلى الله عليه وآله به حضرتعلىعليه السلام وصيت كرده بود كه حضرت را با شش مشك آب، غسلبدهند.
5 - اگر دستيابى به سدر يا كافور مقدور نباشد بنابر احتياط، بجاىآن دو، با آب خالص )بدون هيچگونه اضافه(، غسل داده شودواگر آب بطور كلى در دسترس نباشد، غسل به تيمم بدل مىشودويكبار تيمم كفايت مىكند و احوط سه بار است.
6 - و اگر خانواده ميت آب، جز آنچه براى يكبار غسل دادن كفايتمىكند، نداشته باشد، به همان مقدار اكتفا مىشود و آنان مخيرهستند بين اضافه كردن سدر يا كافور به آب و عدم آن، و تيممبدل از دو غسل ديگر واجب نيست ولى احتياط اين است كه تيممهم بدهند.
7 - اگر بترسند از اينكه با غسل دادن، گوشت بدن ميت متلاشى شودمانند اينكه او سوخته بوده يا در آب غرق شده باشد، پس اگربدون ماليدن دست، ريختن آب امكان داشته باشد، انجام دهندوگرنه يكبار به خاك تيمم بدهند اگر چه احتياط استحبابىِ ايناست كه سه بار تيمم بدهند.
8 - اگر كسى در حال احرام بميرد، نبايد كافور به بدن او برسد چونكافور بوى خوش است و بوى خوش ديگرى هم نبايد به بدن اوزده شود.
9 - روش تيمم دادن ميت اين است كه كسى كه مباشر آن مىباشددست خود را يك يا دو بار به زمين بزند سپس با دست خود برمواضع تيمم از قبيل پيشانى و پشت دستان ميت مسح كند و بهتراين است كه دست خود را بار دوم به زمين بزند و بعد بر پشتدستان ميت مسح كند.
|
|
|
مورد:
اول |
قبلى |
بعدى
| آخر
| فهرست عناوين
| ليست كتابها
|
