ه - احكام عقد فضولى
حديث شريف:
1 - در حديثى منقول از امام باقرعليه السلام آمده است كه از حضرتعليه السلامدرباره مردى پرسيدند كه مادرش در غياب او تزويجش كرده است.
حضرتعليه السلام فرمود: "ازدواج جايز است )يعنى لازم نيست(شخص متزوج اگر بخواهد مىپذيرد واگر نخواهد رد مىكند، ولى اگررد كرد مادرش بايد مهر را بپردازد."(162)
2 - در حديث ديگرى از امام رسيده است كه از حضرتعليه السلام دربارهبردهاى پرسيدم كه بدون اجازه اربابش ازدواج كردهاست؟
حضرت فرمود: "اين بسته به خواست ارباب اوست اگر بخواهداجازه مىدهد واگر نخواهد آن دو را از هم جدا مىكند."(163)
تفصيل احكام:
تعريف: منظور از عقد فضولى عقدى است كه از كسى سرزدهباشد كه صلاحيت عقد را ندارد. نمونههاى آن به شرح زير است:
برادرى بدون اجازه خواهرش، او را به ازدواج در مىآورد، يامادرى پسرش را به ازدواج در مىآورد، يا وكيل زن، او را بدون اجازهبه عقد ديگرى در مىآورد، يا ولى مولى عليه را به ازدواج كسى درمىآورد كه در او عيبى است، يا بردهاى بدون اذن اربابش ازدواجمىكند. اينها همه نمونههاى عقد فضولى هستند.
1 - اقوى، صحت عقدى است كه به نحو فضولى صورت گرفتهباشد پس از اجازه دادن طرف اصلى عقد، خواه از يك طرف فضولىبوده باشد، يا از هر دو طرف.
2 - در اجازه دادن، اداى لفظ خاصى شرط نيست، بلكه با هرچهكه نشان دهنده رضايت به عقد باشد حاصل مىشود. بل بافعلى كهدلالت بر رضايت داشته باشد نيز حاصل مىشود.
3 - اجازه، كاشف از صحت عقد است از هنگام وقوع عقد، پسبايد پيامدهاى عقد از زمان عقد بر آن مترتب شود.
|
|
