فصل ششم : منابع فلسفه اسلامى
پيش از آن كه پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله به ملكوت اعلى بپيوندد خطبهاى ايراد كرد كهبيشتر مسلمانان در آن حاضر بودند و راويان، با سندهاى گوناگون و تعابير مشابهونزديك به هم آن را ثبت كردهاند. تقريباً همه آن خطبه بر محور خلافت پيامبراكرمصلى الله عليه وآله دور مىزد كه در شريعت و امام جلوهگر بود. مسلم در صحيح خود به نقلاز زيدبن ارقم روايت مىكند كه گفت: پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله در ميان ما به خطبهبرخاست. او خطبه پيامبر را مىآوَرد و مىگويد كه پيامبرصلى الله عليه وآله فرمود:
"امّا بعد، اى مردم! من هم بشرى هستم و نزديك است كه پيك خدا نزد من نيزبيايد و من هم او را پاسخ گويم. من در ميان شما دو امر مهم را به يادگار مىنهم،نخستين آن دو كتاب خداست كه در آن نور نهفته است، پس كتاب خدا رابگيريد... تا آن كه فرمود: و اهل بيت من."
ابن داوود در صحيح خود و نيز ترمذى باسندشان از پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله آوردهاند كهفرمود: "من در ميان شما دو امر مهم به يادگار مىنهم كه تا آن هنگام كه به اين دوچنگ زنيد پس از من هرگز گمراه نشويد، يكى از آن دو بزرگتر از ديگرى است و آنكتاب خداست كه ريسمانى است كشيده شده از آسمان به زمين و خاندان من كههمان اهل بيت من هستند و اين دو از يكديگر جدايى نپذيرند تا در كنار حوض كوثربر من وارد آيند، پس بنگريد كه پس از من با عترتم چگونه رفتار مىكنيد."
احاديث رسيده پيرامون اين مضمون، متواتر است، ليكن اين سؤال مطرحمىشود كه وجود كتاب در ميان ما به چه معناست؟ و جانشينى پيامبر اكرم يعنىچه؟ پيش از پاسخ به اين پرسش ناگزير بايد به بحث پيرامون اين مسأله بپردازيم كهچه چيز در زندگى انسان مهم است. آيا مهم - آن چه است - ديدگاه آدمى نسبت بهزندگى و آنچه در اين جهان پيرامون او قرار دارد، يا تنها رفتار اوست؟ و به ديگرسخن آيا مهم، نماز، زكات، راستگويى و وفادارى انسان است به عنوانپارامترهاى رفتارى، يا باور اوست به روز رستخيز، رسالت و ضرورت تقوى بهعنوان اصولى عقيدتى؟
|
|
