مورد: اول | قبلى | بعدى | آخر | فهرست عناوين | ليست كتابها
3 - وقت‏
خداوند متعال براى امور وقتى قايل شده است. وقت، همان زمان و يا ساعات‏زمان است. خداوند مى‏فرمايد:
)وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ ( (291).
"و آنگاه كه پيامبران را وقتى معين شود."
)إِلَى‏ يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ( (292).
"تا آن روزى كه وقتش معلوم است."
)يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّي لاَ يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ‏فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ لاَتأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلكِنَ‏أَكْثَرَ النَّاسِ لاَيَعْلَمُونَ (293)).
"درباره قيامت از تو مى‏پرسند كه چه وقت فرا مى‏رسد. بگو: علم آن نزد پروردگارمن است. تنها اوست كه چون وقتش فرا رسد آشكارش مى‏سازد. فرا رسيدن آن برآسمانيان و زمينيان پوشيده است، جز به ناگهان بر شما نيايد. چنان از تو مى‏پرسند كه‏گويى تو از آن آگاهى. بگو: علم آن نزد خداست ولى بيشتر مردم نمى‏دانند."
با تدبّر در اين آيات در مى‏يابيم كه ساعات هر پديده‏اى به امر خداوند سبحان‏است چنين نيست كه خداوند متعال تنها از روز نخست آفرينش مقادير و اجلهاى‏پديده‏ها را مشخص كرده باشد، بل هموست كه هر چيزى را نيز به وقت خود به‏اجرا در مى‏آورَد. خداوند براى هر اجلى كتابى و نوشته‏اى نهاده است چنانكه براى‏هر خبرى جايگاهى قرار داده.
بر اين اساس زمان وهمى خيالى نيست، بلكه قدرى مقدّر شده است، اجلى‏مسمّى است، و وقتى تعيين شده است، و اراده‏اى برتر از همه آنها وجود دارد كه‏آنچه را مقدّر شده و اجل يافته و وقت پيدا كرده به اجرا در مى‏آورَد، چگونه اين‏همه مى‏تواند بيهوده و بر اساس هرج و مرج باشد.
احاديث نيز اين حقيقت را ياد آور شده‏اند كه خداوند همان قدرتى است كه‏وقت و اجل را مشخص كرده. اينك برخى از اين احاديث را از نظر مى‏گذرانيم:
امام صادق‏عليه السلام مى‏فرمايد: "دانشمندى از دانشمندان يهود نزداميرالمؤمنين‏عليه السلام آمد و عرض كرد: يا اميرالمؤمنين! خداى تو چه هنگام بوده‏است؟ امام‏عليه السلام‏فرمود: مادرت به عزايت بنشيند، چه هنگام نبوده است تا بگوئيم‏كى بوده است؟ خداى من پيش از پيشِ بدون پيش و پس از بعد بدون بعدى بوده‏است، كه غايتى نداشته و غايت آن انتهايى نداشته. غايات نزد او به مرز خودمى‏رسد و او نهايت هر غايتى است.(294)"
امام صادق‏عليه السلام مى‏فرمايد: "امير المؤمنين‏عليه السلام به ذعلب فرمود: خداى من‏لطيف است و با لطف توصيف نمى‏شود، پيش از هر چيز بوده است و گفته‏نمى‏شود چيزى پيش از او بوده - تا اين كه مى‏فرمايد - مكان، او را در بر نمى‏گيردووقت او را در خود جاى نمى‏دهد - تا اين كه مى‏فرمايد - وجود او بر وقت پيشى‏دارد و هستى او بر عدم مقدّم است و آغاز همان ازل اوست - تا اين كه مى‏فرمايد -ميان قبل و بعد تفاوت نهاد تا دانسته شود كه او نَه قبلى دارد و نَه بعدى... برخى رابر برخى پوشانده است تا دانسته شود كه ميان او و خلقش پوششى نيست، زمانى‏پرورنده بوده كه پرورده‏اى نبوده و زمانى خدا بوده كه پرستيده‏اى نبوده است‏وزمانى عالم بوده كه معلومى نبوده است و زمانى شنوا بوده كه شنيده شده‏اى‏نبوده است."(295)
پس خداوند سبحان همان است كه چارچوب وقت را مشخّص مى‏سازد، به‏پديده، بعد و قبل مى‏بخشد.


مورد: اول | قبلى | بعدى | آخر | فهرست عناوين | ليست كتابها