تدبّر و واقعيّت خارجى
كسى كه قصدش فهم قرآناست بايد آن را موجودى زنده ومتحركبداند و چنين امرى با تطبيق آيات قرآن كريم بر واقعيت خارجىصورت مىپذيرد. آيات قرآن مصداقهاى خارجى دارد كه در هرروزگارى بر آنها منطبق است، آيه مربوط به متّقين تطبيقى زنده داردچنانچه آيه مربوط به فاسقان نيز چنين است و فرد هنگام تدبّر در قرآنبايد در جستجوى آنها باشد و در همين جاست كه قرآن كريم به شيوهعمل تبديل مىشود و حتّى مىتوان گفت انسان را به حقايق زيادىراهنمايى مىكند، زيرا فرد را در فهم وقايع شناخته شده يارىمىرساند كه در اين هنگام قرآن را مىتوان مانند راهنماى موزه آثارباستانى دانست، زيرا ديدن موزه بدون راهنما سودى ندارد و چنانچهصرف راهنما بدون ديدن آثار نيز فايدهاى در بر نخواهد داشت.
اين بدان سبب است كه معاصران نزول وحى با وسعت علموپختگى فقه قرآن را درك مىكردند -و شايد به اندازه پيامبران- زيراآنها وحى را در داغترين حوادث روزمره دريافت مىكردند كه قرآنهمه روز همراه با حوادث مربوط به رسالت نازل مىشد و قرآن خودتقسيم بندى ثبت آيات آن را تعليل كرده و مىگويد: )وَقَالَ الَّذِينَكَفَرُوا لَوْلاَ نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُتَرْتِيلاً(38)) "كافران گفتند: چرا اين قرآن به يكباره بر او نازل نمىشود؟ براىآن است كه دل تو را بدان نيرومندى دهيم و آن را به آهستگى و ترتيب فروخوانيم."
اگر ما خواهان فهم كتاب خدا هستيم بايد حوادث روزمره را بدانعرضه كنيم تا پرده از حقايق پنهان آن برگرفته شود. در حديث ازحضرت علىعليه السلام آمده است كه: "از پيامبر خدا شنيدم كه مىفرمود:جبرئيل به من نازل شد و گفت: اى محمّد! بزودى در امّت تو فتنهاىظهور خواهد كرد، گفتم: چگونه از آن رهايى يابم؟ گفت: با كتابخدا كه اخبار گذشتگان و آيندگان در آن آمده است و حكم امور شمادر آن است و آن كلام فصل است نه سخن بيهوده.(39)"
و نيز در حديث آمده است كه: "خداوند امر كرده است فتنهها بهقرآن عرضه گردد تا حكم خدا درباره آن دانسته شود." و اين خودنوعى تطبيق قرآن بر زندگى واقعى است.
در حديث ديگرى پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله مىفرمايد: "هرگاه فتنههاهمچون پارههاى شب تار بر شما چيره گشت بر شما باد پناه به قرآنكريم كه شفاعت كنندهاى است كه شفاعتش قبول گردد و عليه هركس گواهى دهد مقبول افتد."
|
|
