تدبّر و كاربرد قرآن
بزرگترين فايدهاى كه تدبّر كننده در كتاب خدا بدان نايل مىآيدهمان تزكيه نفس و ساختن شخصيّت خود است. در حقيقت ما دربدو تولد شخصيتى آرمانى نداشتهايم و تربيت ما نقاط منفى بسيارىرا در خود دارد، پس مسؤول ما در دوران تكليف و بلوغ كيست؟وچه كسى زيان خواهد ديد اگر به همين حال باقى بمانيم؟ حقيقتاً مابه تربيت نيازمنديم ولى چه كسى ما را تربيت مىكند؟ قرآن بهترينوسيله براى تربيت ماست لذا هر كس بايد خود را بر قرآن عرضه داردتا به انحرافاتش پى برد.
مانعى كه بر سر راه تربيت انسان قرار دارد عدم پذيرش اينحقيقت است كه هدف هدايت اوست در حالى كه هر فردى پيشخود مىپندارد ديگران به چنين هدايتى نياز دارند و خود از تعليموتربيت بىنياز است و از همين رو فرد بايد با خود باورى و ايمان اينچنين انديشه و فكر نادرستى را كنار بگذارد داستانهاى قرآنوتمثيلهاى آن را آيينهاى تمام نما براى خود فرض كند و خودواعمال خود را در آن ببيند و با آيينه قرآن مطابقت دهد، و اين كه اگرعمل خير انجام دهد به پاداش مىرسد و اگر گناهى مرتكب شودعقوبت و كيفر او را در بر خواهد گرفت و به اين ترتيب خود را درمعرض آيات قرآنى قرار دهد تا بتواند خود را تربيت كند و به تزكيهخويش بپردازد.
از همين روست كه در حديث از امام جعفر صادقعليه السلام مىخوانيمكه فرمود:
"هر يك از اصحاب محمّدصلى الله عليه وآله قرآن را در يك ماه يا كمترمىخواندند ولى نبايد قرآن را بسرعت خواند، بلكه بايد به ترتيلخوانده شود و هرگاه به آيهاى برخورديد كه در آن ذكر بهشت بود درآن توقّف و درنگ كنيد و آن را از خداوند بطلبيد و هرگاه به آيهاىبرخورديد كه در آن ذكر دوزخ بود توقّف كنيد و از آن به خدا پناهبريد.(40)" اين درباره پاداش و عقاب است، امّا چگونه مىتوان باقصص قرآن نفس را تزكيه و از آلودگىها پاك كرد؟
امام صادقعليه السلام مىفرمايد: "بر شما باد تمسّك به قرآن، پسهرگاه آيهاى يافتيد كه پيشينيان با آن نجات يافتهاند آن را بگيريد و اگرآيهاى يافتيد كه پيشينيان با آن بههلاكت رسيدهاند از آندورى كنيد.(41)"
بدين ترتيب مىتوانيم انحرافاتى كه دل و درون ما را فراگرفتهكشف كنيم و به وسيله قرآن به ارزيابى آنها بپردازيم همچنان كهمىتوانيم آيات را به گونهاى فراگيرتر و عميقتر درك كنيم، زيرا مقرونكردن قانون موجود در قرآن با تطبيق آنچه كه ريشه در نفس داردبهترين وسيله براى درك اين هر دو امر است.
|
|
